1. Cứt hay cức?
Theo Từ điển
tiếng Việt của Phan Canh (NXB Mũi Cà Mau – 1999) thì là cứt.
Theo google
thì là người ta hỏi ngay Có phải bạn muốn tìm cứt?
Sau đó, Wikipedia cho thấy chữ cứt
có định nghĩa là Phân của người hay động vật, được thải khi ỉa. Chú thêm Đồng nghĩa: cức.
Tạm hiểu thoạt đầu là cứt, sau
theo thời gian thành cức. Cả hai đều đúng là hôi... như phân.
Phải tìm hiểu chuyện trên vì
đọc trong cuốn Họ đã trở thành của nhân vật của tôi (Hồ Anh Thái - NXB Trẻ), và gặp từ cức. Lúc gặp nó, mình đã lẩm bẩm cứt mà.
2. Sẵn từ chuyện cức, nhớ sang
chuyện “rán”.
Ấy là đọc trong cuốn Truyện
ngắn Bình Nguyên Lộc (NXB Trẻ) thì thấy từ rán theo nghĩa gắng sức.
Trong trình
độ hiểu biết của mình gắng sức thì ráng mới phải. Lại nhờ vào Từ điển tiếng Việt của Phan Canh (NXB
Mũi Cà Mau – 1999) thì:
a. Rán có hai
nghĩa, nghĩa 1 ấy là chiên, nghĩa 2 ấy là gắng sức, rán học.
b. Ráng có một
nghĩa: vẻ sáng chói của mây trời, ví dụ như Ráng vàng thì gió, ráng đỏ thì mưa
(tục ngữ)
Ráng/rán tra thêm google nữa
(bố khỉ, giờ cái gì cũng goole, nhất là phim ảnh, hỡ cái lên máy tra tra cứu
cứu, xem nhiều khi mất thích), thì:
a': Rán cho 8.380.000 kết quả
(trong vòng 0.28 giây);
b': Ráng cho khoảng 5.980.000 kết quả
Không biết là, nếu tìm thêm chừng 0.02 giây nữa, ráng có
rán được kết quả nào không? Nhưng không biết cách nào nói Google rán tìm thêm từ
ráng, đành hiểu rán đúng mới là gắng sức.
Nhưng lưu ý, ngủ thì là ngủ ráng nha, chứ không thấy ngủ rán. Kiểu như nướng mà không chiên. Ngủ ráng nghĩa là ngủ nướng, nhưng nướng không có nghĩa là ráng.
Tóm lại, có vẻ xu hướng rán thêm ký tự g nữa mới thành ráng theo nghĩa gắng sức. Suy luận này có được sự ủng hộ của Xa lộ từ điển và Vdict.
Nhưng lưu ý, ngủ thì là ngủ ráng nha, chứ không thấy ngủ rán. Kiểu như nướng mà không chiên. Ngủ ráng nghĩa là ngủ nướng, nhưng nướng không có nghĩa là ráng.
Tóm lại, có vẻ xu hướng rán thêm ký tự g nữa mới thành ráng theo nghĩa gắng sức. Suy luận này có được sự ủng hộ của Xa lộ từ điển và Vdict.
Từ cứt, qua rán, cũng loanh quanh chuyện đọc sách, nhớ qua
cuốn Em làm ơn im đi được không? có hai THẢM HỌA (cố tình ghi hoa nha) dịch thuật mà mình phát hiện
được, nay nên ghi lại, đặng nếu người ta tình cờ đọc
qua cái blog này thì mai mốt có tái bản, nhờ thế mà sửa:
- Trang 299, dòng thứ 3 từ trên xuống, chữ ang, trong khi
phải là chữ anh mới đúng (câu gì không ghi lại nên quên rồi).
- Trang 335, dòng 12 từ trên xuống: bổ, trong khi đúng phải
là bố.
Thế đấy, hừm hừm.
Nói chung, Chân mình thì lấm bê bê/ Tay cầm bó đuốc đi vê
chân người, hoặc Chuột chù chê khỉ rằng hôi/ Khỉ mới trả lời cả họ mày thơm…
Mình mà làm biên tập, có khi còn thảm hỏa hơn.
Gớm, bài này toàn nói chuyện sách, cứ như thể đọc nhiều lắm không bằng.
