Phải đi

Lang thang qua bảy nước, làm đủ nghề khác nhau từ phục vụ quán ăn đến dạy học, thậm chí đánh giày, ăn xin, những ngày tháng lang thang đầy thử thách của một người trẻ - Nguyễn Nhất Lâm – xem ra có rất nhiều điều để chia sẻ cùng mọi người. 

Ấy vậy mà, hoặc như nhín lại để dành, hoặc chỉ nhớ gì kể đó, những trải nghiệm phiêu lưu ấy chỉ được Nguyễn Nhất Lâm kể lại vỏn vẹn trong đúng 108 trang của tập sách mang tên Trở lại, làm người đọc hứng thú có, mà không thỏa mãn cũng có.

Hứng thú, bởi đó là hành trình của một người trẻ đã dám thoát khỏi những sợ hãi thường tình của bản thân, bất chấp những hiểm nguy để lên đường thực hiện một giấc mộng đổi đời. Và dẫu đã phải trở lại, như lựa chọn của lá thăm, khi hành trình còn chưa đến đích như dự định ban đầu, ít ra Lâm cũng đã có được cho mình một câu trả lời: “chính mình là tác giả của những câu chuyện đời mình.” 

Không thỏa mãn, bởi người đọc không có dịp kiểm nghiệm những điều Lâm đã kể, nên không thể hình dung sao Lâm có thể vượt qua những khó khăn một cách nhẹ nhàng thế, may mắn thế, khó hiểu được nhờ đâu Lâm thường có “quý nhân” xuất hiện chìa tay giúp đỡ…

Và không thỏa mãn, cả vì những gì đọc được là quá ít ỏi… so với chính những tháng ngày xê dịch của Lâm, với cả chia sẻ của chính Lâm là đã viết đầy hai cuốn nhật ký.  

Chắc phải đợi chờ ngày Lâm xuất bản chính hai cuốn nhật ký ấy, hoặc tiếp tục kể thêm những điều còn chưa kể trong một tập sách khác.

Và nếu bạn còn hứng thú, hãy đọc thêm giới thiệu ở đây (bản giới thiệu theo mình là rất chuẩn).

Riêng mình, mình lại hứng thú cái chuyện đi.

Phải sống

Đêm qua, hai cha con nằm xem phim Phải sống (To live) của Trương Nghệ Mưu đến hơn 0 giờ sáng mới ngủ. 

Phim hay! Bằng chứng là ông già mọi lần vẫn ngủ khi đang xem phim thì lần này lại không, hì hì.

Đùa thế thôi. Chứ phim hay, hay lắm, phim của Trương Nghệ Mưu mà. (có thể có người gân cổ cãi, chắc gì của Trương thì đều hay, ờ thì cứ cãi, mặc kệ).

Xem xong đã google để mong đọc một vài cảm nhận nào đó từ những người hay coi phim, nhưng không có. 

Bù lại, cũng cắt dán được từ một trang mạng (không nên bấm vào link để khỏi bị biết trước nội dung phim) nội dung như sau: Phim đã được Tây phương ca ngợi có giá trị về nghệ thuật cũng như về lịch sử xã hội. Họ Trương đã làm sống lại mấy chục năm lịch sử tang thương đau khổ của nước Trung Hoa cận đại. 

Thậm chí trang mạng đó còn có thêm thông tin rằng họ Trương phải chơi chiêu để qua mặt cơ quan kiểm duyệt. Phim này bị cấm chiếu ở Trung hoa đại lục.... Những thông tin này, trong phần Xung quanh bộ phim Phải sống (ở cuốn Đối thoại với Trương Nghệ Mưu của tác giả Lý Nhĩ Uy - NXB Trẻ - Nguyễn Lệ Chi dịch) không thấy đề cập.

Những con người trong phim, hóa ra cũng giống như những con rối trong tay Phú Quý (hoặc Phúc Quý). Rối bị giựt dây theo một vở kịch nào đó, người cũng bị giựt dây theo những kế hoạch vĩ đại duy ý chí của Mao mang tên Đại nhảy vọt, Cách mạng văn hóa…

Những nỗi đau tật cùng của thân phân con người, ấy thế mà, người ta cũng phải bảo nhau: phải sống. Phải sống như lời Gia Trân (vợ Phú Quý) tha thứ cho Xuân Sinh (bạn của Phú Quý – vì sao tha thứ xin hãy xem phim để rõ).

Phải sống được xây dựng từ Phải sống của nhà văn Dư Hoa - nhớ không lầm thì cũng đã được xuất bản ở Việt Nam.

Nói thêm này kia hóa ra mất công làm mất đi cảm xúc của những người chưa xem bộ phim này.

Càm ràm

Thế là ông già đã đưa hình có nó lên FB. Nó bực. Nhưng lần này nó không cằn nhằn. Nếu ông già nó tình cờ đọc những gì nó viết ở đây và tháo hình khỏi FB thì tốt, không thì nó cũng đành chịu.

Nó không thích đưa hình nó lên các dạng công cộng nói chung. Chẳng phải vì phạm trù đẹp trai hay siêu đẹp trai hay đẹp trai hoàn hảo này kia nên nó đâm ra chảnh. Chỉ là vì nó không thích.

Những tấm hình có nó xuất hiện là chụp nó ăn theo ông già nó ngồi nhậu nhẹt với bạn bè ông già. Đúng là nó không thích nhậu nhẹt, nên trong bàn nhậu, nó chủ yếu phá mồi, vì mồi làm rất ngon, còn lại đa phần thời gian nó mở điện thoại ra vào web đọc linh tinh. 

Cuộc nhậu ấy lẽ ra, phải kết thúc sớm, nhưng như tất cả các cuộc nhậu khác, họa hoằn mà kết thúc sớm. Rượu vào lời ra. Bạn bè lâu ngày gặp. Đủ thứ lý do để khách cũng không muốn đi, mà chủ cũng không muốn tiễn. 

Nhưng, như đã nói, cuộc nhậu ấy lẽ ra phải kết thúc sớm. Vì con bé (rất xinh) con của chủ nhà hôm ấy lên đường đi du học. Lẽ ra, những giờ phút cuối ấy, phải dành cho cha con người ta ngồi với nhau. Dẫu vẫn biết những điều cần nói, đã nói với nhau trước đó, chứ chẳng phải đợi ngày cuối. Nhưng những cảm xúc của ngày cuối được gần nhau, sau đó là một chặng đường mới, thì cực kỳ quan trọng. Biết đâu, con bé có nhiều điều muốn chia sẻ cùng cha… và ngược lại.

Thật tiếc, những người đang nhậu đã quá ham vui, quá nể nang, quá này quá kia… mà quên mất điều đó. 

Nó tự hứa với chính nó (hứa mà thực hiện được không, có khi lại là chuyện khác): nó sẽ không bao giờ cho phép mình rơi vào hoàn cảnh như thế. Nếu nó là chủ, sẽ mở miệng đuổi khách về, hẹn lần sau. Nếu nó là khách, sẽ đứng dậy cương quyết đi về, hẹn lần sau.

Chuyện trên tính không viết, nhưng rồi cứ ủ mãi trong lòng, nên nghĩ cũng cần viết ra.

Câu chuyện nhậu nhẹt này làm nó ngay chính lúc đang nhậu ấy, nhớ cái đêm trước khi nó rời Huế vô SG học. Nó cũng mãi vui với bạn bè, để bà già nó đêm đó nằm ở nhà khóc suốt. Và từ đó về sau, cứ từ SG về Huế, đêm đầu tiên, và đêm cuối cùng, nó luôn cố gắng dành thời gian nhiều nhất để ở nhà… dù ngoài kia vô vàn thứ hấp dẫn gọi mời. Giờ bà già nó không còn nữa, nhưng nó vẫn thực hiện điều ấy, vì... ông già nó, và vì cả hình ảnh bà già nó hiện diện trong ngôi nhà.

Hôm đó, nhậu xong, nó chở ông già về. Ông già hiện theo phái Võ Đang nên chủ yếu uống vang đỏ. Nhậu trùm như ông già chắc nhiêu đó vang nhằm nhò gì, nhưng biết đâu ông già tuổi gần cao, thường đi kèm sức sẽ yếu, nên nó chở ông già mà khá lo.

Nó chạy xe chậm chậm. Nó chỉnh kính chiếu hậu để liên tục quan sát diễn biến của ông già nó. Thậm chí sau đó, để chắc ăn, sợ gió mát, men nồng, ông già ngủ gục, nên nó bắt ông vòng tay ôm nó.

Khi ông già nó vòng tay ôm nó, cũng là lúc nó nhớ, nó hình dung cái thuở nó còn nhỏ xíu, khi ông già chở nó đi đâu, chắc cũng bắt nó phải vòng tay ôm cho chắc ăn. Thậm chí, ông còn cẩn thận dặn dò nó kẻo bỏ chân vô tăm (tức xăm lốp xe đạp). 

Để chắc ăn mà còn chắc ăn hơn, dù ông già đã vòng tay ôm nó, nó vẫn để hờ một cánh tay, khép chặt tay ông già lại, để nếu có chuyện gì, nó phản ứng kịp. Không phải trù ẻo, nhưng đã đến lúc, cẩn thận vẫn hơn.

Lẩn thẩn sinh sự viết

Sáng nay lẩn thẩn nghĩ về tuổi già sẽ đến của mình. Đời vẫn có câu chưa già mà lẩn thẩn, chắc ứng cho trường hợp này.

Sao nhỉ, sẽ như ba mình và những người bạn của mình, có rất nhiều thời gian để cà phê cà pháo tếu táo chuyện này chuyện kia, nhắc nhớ người này người nọ?

Sao nhỉ, sẽ ngủ ít lại mà không thấy thèm ngủ để dành thời gian lang thang internet trong đó chủ yếu là facebook, nói chỗ này một câu, like chỗ kia một cái?

Sao nhỉ, hay sẽ như mấy ông bà cụ về hưu mà mình gặp trong buổi đi xem phim ở trung tâm lưu trữ điện ảnh trên đường Phan Kế Bính, Q.1 rằng trong lúc phim chiếu thì ngủ gà ngủ gật. Mở ngoặc nói thêm cái chỗ nói trên là chỗ vào mỗi thứ tư tuần cuối cùng của tháng, vào lúc 9g vẫn chiếu những bộ phim hay của các nước, trong đó có nhiều phim chẳng dễ gì tìm kiếm được ở các tiệm đĩa)

Không, mình đang thèm có nhiều thời gian… Nên chắc nếu tuổi già ập đến, mình cầu mong mình có nhiều sức khỏe để tận hưởng những thứ mà ở cái tuổi trẻ chết giẫm này, mình chẳng có được nhiều thời gian để thực hiện. Ví dụ như đống sách, đống phim… đang chất đống, dày lên mỗi ngày… mà dù có cố gắng đến mấy, cũng chẳng dễ gì “tiêu hóa” hết (ấy là mới nói tiêu hóa chứ chưa nói theo nghĩa thưởng thức).

Sao nhỉ, lẽ ra nên nghĩ về nước Mỹ thì mình nghĩ về tuổi già? Liệu mình sẽ già trước tuổi? Liệu mình sẽ già đúng tuổi? Hay mình mãi mãi trẻ trung như hiện giờ? (bọn nào nhìn mình mà bảo già, ấy là bọn hoặc ganh tị, hoặc trẻ hơn mình nên có quyền nói thế!).

Chẳng biết nữa. Thời gian đi qua sẽ không thèm quay lại. Giá cuộc đời, có thể như những cái đĩa DVD phim xưa, phim cũ… đang bán ở ngoài chỗ đường Trần Quang Khải (đoạn gần cầu Bông), sau một thời gian biến mất đâu đó, bỗng xuất hiện trở lại. Và mình đã mua một đống để hoặc chất đống, hoặc để có thể tranh thủ rảnh được lúc nào coi lúc đó. 

Cuộc đời như những thước phim, Thượng Đế làm đạo diễn, ta là diễn viên chính nhiều lần xuất hiện trong những cảnh rất phụ.

Sẵn nhắc thời gian, chép lại ở đây một bài thơ mà không biết của ai (theo nguồn, cô giáo gửi)

"Pasan los días

                 meses

                         años

el tiempo tuyo y mío los innumerables momentos

cada uno de ellos irrepetible

                                          inagotable

                                                         precioso..."

Dịch nghĩa:

Trải qua những ngày, tháng, năm/
Thời gian của tao, mày (anh, em) là vô số (innumerables) những khoảnh khắc (momento)
Mà mỗi một khoảnh khắc chẳng thể nào lặp lại (irrepetible), vô hạn (inagotable) và quý giá (precioso)

Và nhắc chuyện ngày tháng năm, bỗng sực nhớ hai câu thơ viết từ hồi lâu lắm:
Sài Gòn ngày tháng và năm
Thèm lên Đà Lạt ăn nằm một đêm.